Een collega melden die op je laptop of telefoon zat
Je kunt het melden als iemand op je werk op je laptop of telefoon heeft gezeten. Binnen je werk ga je naar je leidinggevende of HR, en naar de IT. Gaat het om je persoonsgegevens, dan kun je een tip of klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Aangifte doe je bij de politie.
Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch advies. Voor een concrete zaak praat je met een advocaat.
Kort antwoord
Meld wat het apparaat betreft bij de IT, en wat de persoon betreft bij HR of je leidinggevende. Gaat het om je persoonsgegevens, dan neem je eerst contact op met de organisatie en daarna, zo nodig, met de AP: een tip kan anoniem, een klacht gaat over je eigen gegevens. Denk je aan een strafbaar feit, zoals computervredebreuk, dan doe je aangifte bij de politie.
Begin je bij HR?
Voor het gedrag zelf: ja. Zoek uit wie er bij jou over gaat, bijvoorbeeld je leidinggevende of de afdeling personeelszaken.
- Schrijf op wat er gebeurde, met de datum en wat je opviel.
- Kijk of je werkgever een klachtenregeling heeft, en volg die. Een besluit over een regeling op het gebied van de behandeling van klachten valt volgens artikel 27 lid 1 onder j van de Wet op de ondernemingsraden onder het instemmingsrecht van de ondernemingsraad, als je organisatie die heeft, behalve voor zover een cao het al inhoudelijk regelt.
- Bewaar een kopie van je melding en van elk antwoord.
Wanneer komt de IT erbij?
Meteen, bij alles wat het apparaat of je accounts betreft. Vertel de IT wat je opviel en wanneer, en laat de laptop zoals hij is, zodat er niets verdwijnt waar ze naar zouden kijken. Wat je zelf eerst kunt nagaan, staat in Een collega zat op je computer: wat nu?.
Wanneer komt de Autoriteit Persoonsgegevens in beeld?
Als het om persoonsgegevens gaat. Volgens artikel 77 AVG heb je het recht een klacht in te dienen bij een toezichthoudende autoriteit als je vindt dat de verwerking van je gegevens inbreuk maakt op de verordening. In Nederland is dat de AP, volgens artikel 6 van de Uitvoeringswet AVG.
Heeft je organisatie een functionaris gegevensbescherming, dan kun je die volgens artikel 38 lid 4 AVG benaderen "over alle aangelegenheden die verband houden met de verwerking van hun gegevens en met de uitoefening van hun rechten".
De AP kent drie soorten meldingen:
- Een tip. Voor als je een sterk vermoeden hebt "dat een organisatie of persoon zich niet aan de privacywet houdt". Volgens de AP kan een tip ook anoniem, en je krijgt geen persoonlijk bericht over wat ermee gebeurt.
- Een datalektip. Voor als je vermoedt dat er bij een organisatie een datalek is. De AP vraagt je het mogelijke datalek eerst door te geven aan de organisatie zelf.
- Een klacht. Die gaat over je eigen persoonsgegevens. De AP verwacht dat je "éérst zelf contact opneemt met de organisatie of persoon waarover u een klacht heeft om een oplossing te zoeken", en behandelt de klacht anders niet. De AP deelt je klacht en je identiteit met de organisatie of persoon waar de klacht over gaat.
Voor een klacht vraagt de AP bewijsstukken, zoals e-mails of andere correspondentie met de organisatie, en een kopie van je eerdere contact. Volgens de AP duurt het gemiddeld 6 maanden voordat ze een klacht in behandeling kan nemen, en een tip kan ze sneller behandelen.
Of het lezen van je bestanden een datalek is dat de organisatie moet melden, staat in Is het een datalek als een collega je bestanden leest?.
Wanneer is het iets voor de politie?
Als het een strafbaar feit kan zijn, bijvoorbeeld computervredebreuk volgens artikel 138ab van het Wetboek van Strafrecht. Wat de wet zegt, staat in Is het in Nederland strafbaar om in andermans computer te gaan?.
Op haar pagina over hacken schrijft de politie: "Bent u slachtoffer? Doe aangifte." Je neemt contact op met de politie om aangifte te doen, en als je wilt kan er politie bij je langskomen, die helpt digitale sporen veilig te stellen. Voor de afspraak heeft de politie een invulformulier bij aangifte hacken, zodat je alle gegevens bij de hand hebt.
Het nummer zonder spoed is 0900-8844. Bij spoed bel je 112.
Wat zet je in een melding?
Voor elke route werkt dezelfde korte notitie. Schrijf de data op waarop je niet bij je apparaat was, wat je opviel en aan wie je het al hebt verteld. Bewaar kopieën van e-mails en van elke klacht. Voor een tip of klacht bij de AP noemt de AP bewijsmateriaal "zoals screenshots".
Blijf bij wat je zag. Een feitelijke melding is voor HR, de AP en de politie makkelijker te behandelen.
Waar Failshot past
Je wachtwoord is de eerste laag. Failshot is de tweede: een foto van wie je Mac ontgrendelt terwijl jij niet op je plek bent.
Als Failshot aan staat, maakt het foto's van wie je Mac ontgrendelt en neemt het daarna, met Pro, een video van 5 seconden op, en het venster van Failshot laat die persoon weten dat de ontgrendeling is gefotografeerd. Zet met Pro meldingen aan, en Failshot mailt je over een ontgrendeling die je niet als de jouwe bevestigt, met de foto en het tijdstip. Foto's, en met Pro video's, worden op je Mac bewaard, en verlaten hem alleen in Pro-e-mailmeldingen en de versleutelde webkluis, als je die aanzet.
Failshot is voor een Mac die van jou is of die je mag beheren, met macOS 14 of nieuwer. Gratis te downloaden. Gratis te gebruiken. Pro voegt video, e-mailmeldingen en de versleutelde kluis toe. Je kunt Pro 7 dagen gratis proberen. Je kaart wordt bij het aanmelden vastgelegd en op dag 8 belast, tenzij je opzegt. De proefperiode loopt via failshot.app, voor de Mac. De app is in het Engels, en de versies voor iPhone, Android en Windows komen binnenkort.
Meer vragen
Moet ik eerst naar HR voordat ik naar de politie ga?
De politie noemt op haar pagina over hacken geen eerdere stap bij je werkgever. Binnen je werk kun je de IT vragen wat zij kan nagaan. Voor een klacht bij de AP verwacht de AP wel dat je eerst zelf contact hebt gezocht met de organisatie.
Wat is het verschil tussen een tip en een klacht bij de AP?
Een tip kan ook over de gegevens van iemand anders gaan, kan anoniem, en je krijgt geen persoonlijk bericht. Een klacht gaat over je eigen persoonsgegevens, de AP deelt je identiteit met de organisatie, en je krijgt bericht nadat de AP de klacht heeft beoordeeld.
Kan ik melden dat iemand op mijn scherm meekijkt?
Je kunt het aankaarten bij je leidinggevende of HR. Shoulder surfing op het werk legt uit hoe je je scherm afschermt.
Kan ik Failshot op mijn werk-Mac gebruiken?
Alleen met toestemming van je werkgever. Het is zijn apparaat, en hij is volgens de privacywet verantwoordelijk voor elke vorm van controle erop. Voor Failshot betekent dat ook dat hij akkoord is gegaan met de organisatievoorwaarden van Failshot (Organisation Terms) en iedereen die de laptop gebruikt heeft geïnformeerd voordat Failshot wordt aangezet.
Krijg ik schadevergoeding?
Volgens artikel 82 AVG heeft iedereen die door een inbreuk op de verordening materiële of immateriële schade heeft geleden, recht op schadevergoeding van de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker. Of dat in jouw geval zo is, bespreek je het best met een advocaat.
Bronnen
- Een tip of klacht indienen bij de AP, Autoriteit Persoonsgegevens
- Datalek melden, Autoriteit Persoonsgegevens
- Ik wil aangifte doen van hacken, Politie
- Aangifte of melding doen, Politie
- Wet op de ondernemingsraden, artikel 27, wetten.overheid.nl
- Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming, artikel 6, wetten.overheid.nl
- Wetboek van Strafrecht, artikel 138ab, wetten.overheid.nl
- Verordening (EU) 2016/679 (AVG), artikel 38, 77 en 82, EUR-Lex