Je oude MacBook veilig verkopen, en de oplichtingstrucs van nepkopers
Verkoop je je oude MacBook, wis hem dan eerst, houd het contact en de betaling op het verkoopplatform en controleer zelf in je bank-app of platform of het geld binnen is. Veiliginternetten.nl beschrijft twee trucs met een linkje dat naar een nepsite leidt: een vals verzendlabel van een zogenaamde koper en een betaalverzoek van 1 cent.
Kort antwoord
Wis de Mac, houd het gesprek op het platform en klik niet op linkjes die een koper via WhatsApp of sms stuurt. Maak geen 1 cent over "ter controle" en stuur nooit een kopie van je legitimatiebewijs. Controleer de betaling in je bank of op het platform zelf. Ben je opgelicht, neem dan contact op met je bank en doe aangifte bij de politie.
Wat doe je voordat je je MacBook te koop zet?
Wis hem, zodat de koper een schone Mac krijgt en niets van jou. Veiliginternetten.nl raadt bij de verkoop van een gebruikte laptop aan om te zorgen dat er geen gegevens meer op staan en het apparaat terug te zetten naar de fabrieksinstellingen.
Apple zegt hetzelfde: maak een back-up en herstel de fabrieksinstellingen met "Wis alle inhoud en instellingen". Volgens Apple logt de Wisassistent je daarbij uit bij iCloud en zet hij Zoek mijn en het activeringsslot uit. De stappen staan in MacBook resetten voor verkoop. Heeft de Mac een AppleCare-abonnement, dan kun je dat volgens Apple opzeggen of overdragen aan de nieuwe eigenaar. Al verkocht zonder te wissen? Zie een Mac uit je Apple Account verwijderen.
Welke oplichting treft verkopers?
Veiliginternetten.nl beschrijft veilingsitefraude, ook wel marktplaatsfraude: oplichters doen zich voor als koper of verkoper op een platform zoals Marktplaats en proberen je bankrekening leeg te halen, of identiteitsfraude of Tikkiefraude te plegen. Twee trucs die veiliginternetten.nl daarbij noemt:
- Fraude met verzendlabels, volgens veiliginternetten.nl een vorm van oplichting die vaak voorkomt. De zogenaamde koper vraagt of je een speciaal verzendlabel voor zijn adres kunt maken en zegt de verzendkosten direct over te maken. Jij moet dan op een linkje klikken dat via WhatsApp of sms komt. Dat linkje gaat naar een phishingsite die om je bankgegevens vraagt.
- Tikkiefraude, of betaalverzoekfraude. Iemand vraagt je om 1 cent over te maken, zogenaamd ter controle. De link leidt naar een nepwebsite, vaak een bankomgeving die heel echt lijkt, waar de oplichter kan meekijken hoe je inlogt. Veiliginternetten.nl: "Als een onbekende je vraagt om 1 cent over te maken, kan je daar maar beter niet op in gaan."
De politie waarschuwt kopers en verkopers daarnaast: stuur de (ver)koper nooit een kopie van je legitimatiebewijs, ook geen kopie waarop delen onherkenbaar zijn gemaakt. Volgens de politie zijn er veel gevallen bekend waarin zo'n kopie daarna werd misbruikt bij andere fraudevormen.
Hoe controleer je een koper?
- Gebruik de checkfunctie van de politie. Op politie.nl zoek je met "check de verkoper" op IBAN-rekeningnummers, e-mailadressen, telefoonnummers of een url. Krijg je de uitslag dat er geen meldingen bekend zijn, wees dan nog steeds voorzichtig: de politie schrijft dat dat geen garantie is.
- Zoek de koper op. Veiliginternetten.nl raadt aan op internet te zoeken naar naam, telefoonnummer en bankrekeningnummer: blijkt een koper een oplichter, dan is de kans groot dat slachtoffers gegevens over hem of haar op internet hebben gezet.
- Geef niet te snel je adres of telefoonnummer. Vaak kun je via de website zelf chatten, schrijft veiliginternetten.nl.
- Leg afspraken vast. Prijs, manier van betalen, verzending en eventuele transport- en verzekeringskosten zet je bij voorkeur schriftelijk op een rij.
Hoe laat je je veilig betalen?
Houd het contact zo veel mogelijk op het platform en controleer de betalingsstatus via het platform of via je bank, niet via een bericht van de koper. Dat is het advies van veiliginternetten.nl, dat er ook bij zegt: klik niet op malafide linkjes of valse bevestigingen buiten Marktplaats om.
Verkoop je via Marktplaats, dan noemt veiliginternetten.nl "Betaalverzoeken met iDEAL" en de "Gelijk Oversteken Service" als veilige betaalmethoden, waarmee je niet bang hoeft te zijn dat je je betaling niet ontvangt of vals geld krijgt. Met kopersbescherming staat het bedrag op een tussenrekening totdat de koper de aankoop heeft ontvangen en goedgekeurd.
Nog twee punten van veiliginternetten.nl:
- Stuur geen producten naar het buitenland zolang je nog geen geld hebt ontvangen, en let op met cheques: die kunnen nep of ongedekt zijn.
- Laat het product overdag ophalen en laat grote bedragen niet contant betalen.
Wat doe je als je bent opgelicht?
- Neem meteen contact op met je bank. Bij Tikkiefraude raadt veiliginternetten.nl aan contact op te nemen met de helpdesk van Tikkie en je bank: als er sprake is van fraude, zal je bank proberen het geld terug te halen. Je kunt bij je bank ook de gegevens van de oplichter opvragen.
- Verzamel bewijs: bankafschriften en de berichten met de oplichter.
- Doe aangifte bij de politie. Aangifte van aan- en verkoopfraude kan online. De politie schrijft dat ze jaarlijks meer dan 55.000 van deze aangiftes ontvangt en dat je rekening moet houden met ongeveer 10 tot 15 werkdagen voordat je aangifte is verwerkt. Ontvang je daarna toch de gekochte spullen, of ben je schadeloosgesteld door de partij met wie je zaken deed, dan kun je de aangifte via Mijn Politie intrekken.
Heb je de MacBook geleverd en betaalt de koper niet, ook niet na een herinnering, dan raadt veiliginternetten.nl aan oplichting te melden bij de politie.
Waar Failshot past
De oude Mac is verkocht. Op de nieuwe staan nu je bank, je mail en je accounts. Je wachtwoord is de eerste laag. Failshot is de tweede: als het aan staat, maakt het foto's van wie je Mac ontgrendelt en neemt het daarna, met Pro, een video van 5 seconden op. Failshot werkt op macOS 14 of nieuwer. Gratis te downloaden. Gratis te gebruiken. Pro voegt video, e-mailmeldingen en de versleutelde kluis toe. Je kunt Pro 7 dagen gratis proberen. Je kaart wordt bij het aanmelden vastgelegd en op dag 8 belast, tenzij je opzegt. De proefperiode loopt via failshot.app, voor de Mac. De app is in het Engels.
Meer vragen
Een koper vraagt me 1 cent over te maken. Wat moet ik doen?
Niet doen, en niet op de link klikken. Veiliginternetten.nl noemt dit Tikkiefraude: de link leidt naar een nepwebsite waarmee de oplichter kan meekijken hoe je je bankgegevens invoert. Controleer bij een echte Tikkie altijd het webadres; het enige adres is www.tikkie.me.
Mag ik een verzendlabel van de koper gebruiken?
Veiliginternetten.nl waarschuwt voor kopers die vragen of je een speciaal verzendlabel wilt maken via een linkje in WhatsApp of sms. Dat linkje gaat naar een phishingsite die om je bankgegevens vraagt. Houd de afhandeling op het platform.
Moet ik een kopie van mijn ID sturen als de koper erom vraagt?
Nee. De politie schrijft dat je een (ver)koper nooit een kopie van je legitimatiebewijs stuurt, ook geen kopie waarop delen onherkenbaar zijn gemaakt, omdat er veel gevallen bekend zijn waarin zo'n kopie werd misbruikt bij andere fraudevormen.
Waar doe ik aangifte van een nepkoper?
Bij de politie; aangifte van aan- en verkoopfraude kan online. Neem ook contact op met je bank, die bij fraude zal proberen het geld terug te halen.
Bronnen
- Hoe kan ik veilig spullen online verkopen?, veiliginternetten.nl
- Wat is veilingsitefraude (marktplaatsfraude)?, veiliginternetten.nl
- Wat is Tikkiefraude (betaalverzoekfraude)?, veiliginternetten.nl
- Hoe kan ik veilig online winkelen?, veiliginternetten.nl
- Tips om veilig te handelen op het internet, Politie
- Check vooraf om internetoplichting te voorkomen, Politie
- Ik wil aangifte doen van aan- en verkoopfraude, Politie
- Wat je moet doen voordat je je Mac verkoopt, weggeeft, inruilt of laat recyclen, Apple Support
- Je Mac wissen, Mac-gebruikershandleiding, Apple Support